рд▓реЗрдЯрд╕реНрдЯ рдиреНрдпреВрдЬрд╣рд┐рдорд╛рдЪрд▓ рдиреНрдпреВрдЬ

ЁЯУ░ рд╣рд┐рдорд╛рдЪрд▓ рдореЗрдВ тАШрдмреНрд▓реВ рдЗрдХреЛрдиреЙрдореАтАЩ рдХреЛ рдкрдВрдЦ: рдХреЛрд▓реНрдб рд╕реНрдЯреЛрд░реЗрдЬ, рдлреНрд░реАрдЬ-рдбреНрд░рд╛рдИ рдпреВрдирд┐рдЯ рдФрд░ рд░реЗрдлреНрд░рд┐рдЬрд░реЗрдЯреЗрдб рд╡реИрди рдкрд░ рдорд┐рд▓реЗрдЧреА 70% рд╕рдмреНрд╕рд┐рдбреА

рдорддреНрд╕реНрдп рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдХреЗ рдЖрдзреБрдирд┐рдХреАрдХрд░рдг рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдкреНрд░рджреЗрд╢ рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдХрд╛ рдмрдбрд╝рд╛ рдлреИрд╕рд▓рд╛; рдкреЛрд╕реНрдЯ-рд╣рд╛рд░реНрд╡реЗрд╕реНрдЯ рдЗрдВрдлреНрд░рд╛рд╕реНрдЯреНрд░рдХреНрдЪрд░ рдФрд░ рдХреЛрд▓реНрдб-рдЪреЗрди рдиреЗрдЯрд╡рд░реНрдХ рдХреЛ рдордЬрдмреВрдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╢реБрд░реВ рдХреА рдирдИ рдпреЛрдЬрдирд╛ред

Advertisement
VIDYA SAGAR

ЁЯУН рд╢рд┐рдорд▓рд╛ | 9 рдЕрдЧрд╕реНрдд, 2026

рд╣рд┐рдорд╛рдЪрд▓ рдкреНрд░рджреЗрд╢ред рд░рд╛рдЬреНрдп рдореЗрдВ рдорддреНрд╕реНрдп рдкрд╛рд▓рди рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдХреЗ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕, рдЙрддреНрдкрд╛рджреЛрдВ рдХреА рдЧреБрдгрд╡рддреНрддрд╛ рд╕реБрдзрд╛рд░рдиреЗ рдФрд░ рдордЫреБрдЖрд░рд╛ рд╕рдореБрджрд╛рдп рдХреА рдЖрдп рдмрдврд╝рд╛рдиреЗ рдХреЗ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп рд╕реЗ рд░рд╛рдЬреНрдп рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдиреЗ рдПрдХ рдРрддрд┐рд╣рд╛рд╕рд┐рдХ рдХрджрдо рдЙрдард╛рдпрд╛ рд╣реИред рдкреНрд░рджреЗрд╢ рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдиреЗ рдорддреНрд╕реНрдп рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдореЗрдВ рдкреЛрд╕реНрдЯ-рд╣рд╛рд░реНрд╡реЗрд╕реНрдЯ рдЗрдВрдлреНрд░рд╛рд╕реНрдЯреНрд░рдХреНрдЪрд░ (Post-Harvest Infrastructure) рдФрд░ рдХреЛрд▓реНрдб-рдЪреЗрди рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛рдУрдВ рдХреЛ рд╕реБрджреГрдврд╝ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдПрдХ рдирдИ рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ рдХреА рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕рдХреЗ рддрд╣рдд рдкрд╛рддреНрд░ рд▓рд╛рднрд╛рд░реНрдерд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ 70 рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд рд╕рдмреНрд╕рд┐рдбреА рдкреНрд░рджрд╛рди рдХреА рдЬрд╛рдПрдЧреАред


ЁЯТ░ рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХреЗ рддрд╣рдд рдирд┐рд░реНрдзрд╛рд░рд┐рдд рд╡рд┐рддреНрддреАрдп рд╕рд╣рд╛рдпрддрд╛ рдФрд░ рдмрдЬрдЯ

рд╕рд░рдХрд╛рд░ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рд╡рд┐рднрд┐рдиреНрди рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛рдУрдВ рдХреЗ рдирд┐рд░реНрдорд╛рдг рд╡ рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдирд┐рд░реНрдзрд╛рд░рд┐рдд рдорд╛рдирдХ рдПрд╡рдВ рд╕рдмреНрд╕рд┐рдбреА рд░рд╛рд╢рд┐ рдирд┐рдореНрдирд▓рд┐рдЦрд┐рдд рд╣реИ:

рдЙрдкрдХрд░рдг / рдврд╛рдВрдЪрд╛ рдХреНрд╖рдорддрд╛ / рдкреНрд░рдХрд╛рд░ рдирд┐рд░реНрдзрд╛рд░рд┐рдд рд▓рд╛рдЧрдд рд░рд╛рд╢рд┐ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХреА рдЬрд╛рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реА рд╕рдмреНрд╕рд┐рдбреА (70%)
рдХреЛрд▓реНрдб рд╕реНрдЯреЛрд░реЗрдЬ 5 рдореАрдЯреНрд░рд┐рдХ рдЯрди рдХреНрд╖рдорддрд╛ тВ╣15 рд▓рд╛рдЦ тВ╣10.5 рд▓рд╛рдЦ
рдлреНрд░реАрдЬ-рдбреНрд░рд╛рдИ рдпреВрдирд┐рдЯ рдорд╛рдирдХ рдХреНрд╖рдорддрд╛ тВ╣10 рд▓рд╛рдЦ тВ╣7.0 рд▓рд╛рдЦ
рд░реЗрдлреНрд░рд┐рдЬрд░реЗрдЯреЗрдб рд╡реИрди рдкрд░рд┐рд╡рд╣рди рд╡реИрди тВ╣20 рд▓рд╛рдЦ тВ╣14.0 рд▓рд╛рдЦ

ЁЯСе рдХреМрди рд╣реЛрдВрдЧреЗ рдкрд╛рддреНрд░ рд▓рд╛рднрд╛рд░реНрдереА?

рдЗрд╕ рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХрд╛ рд╕реАрдзрд╛ рд▓рд╛рдн рдирд┐рдореНрдирд▓рд┐рдЦрд┐рдд рд╡рд░реНрдЧреЛрдВ рдФрд░ рд╕рдВрдЧрдардиреЛрдВ рдХреЛ рдорд┐рд▓реЗрдЧрд╛:

  • рдмреЗрд░реЛрдЬрдЧрд╛рд░ рдпреБрд╡рд╛ рдПрд╡рдВ рдЙрджреНрдпрдореА

  • рдордЫрд▓реА рдкрд╛рд▓рдХ, рдордЫреБрдЖрд░реЗ рдПрд╡рдВ рд╕реНрдерд╛рдиреАрдп рдордЫрд▓реА рд╡рд┐рдХреНрд░реЗрддрд╛

  • рдлрд┐рд╢ рдлрд╛рд░реНрдорд░реНрд╕ рдкреНрд░реЛрдбреНрдпреВрд╕рд░ рдСрд░реНрдЧреЗрдирд╛рдЗрдЬреЗрд╢рди (FPO)

  • рдорддреНрд╕реНрдп рд╕рд╣рдХрд╛рд░реА рд╕рдорд┐рддрд┐рдпрд╛рдВ

  • рд╕реНрд╡рдпрдВ рд╕рд╣рд╛рдпрддрд╛ рд╕рдореВрд╣ (SHGs)


ЁЯУЛ рдкрд╛рддреНрд░рддрд╛ рдПрд╡рдВ рдореБрдЦреНрдп рд╢рд░реНрддреЗрдВ

  1. рднреВрдорд┐ рдХреА рд╢рд░реНрдд (рдХреЛрд▓реНрдб рд╕реНрдЯреЛрд░реЗрдЬ): рдЖрд╡реЗрджрдХ рдХреЗ рдкрд╛рд╕ рдЦреБрдж рдХреА рдЙрдкрдпреБрдХреНрдд рднреВрдорд┐ рд╣реЛрдиреА рдЪрд╛рд╣рд┐рдП рдпрд╛ рдиреНрдпреВрдирддрдо 10 рд╡рд░реНрд╖ рдХреА рд▓реАрдЬ рдХрд╛ рдЕрдиреБрдмрдВрдз рд╣реЛрдирд╛ рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ рд╣реИред

  2. рд╡рд░реАрдпрддрд╛ (рдлреНрд░реАрдЬ-рдбреНрд░рд╛рдИ рдпреВрдирд┐рдЯ): рдореМрдЬреВрджрд╛ рдордЫрд▓реА рд╡рд┐рдХреНрд░реЗрддрд╛рдУрдВ рдХреЛ рдкреНрд░рд╛рдердорд┐рдХрддрд╛ рджреА рдЬрд╛рдПрдЧреАред

  3. рд╡рд╛рдгрд┐рдЬреНрдпрд┐рдХ рдЪрд╛рд▓рдХ (рд░реЗрдлреНрд░рд┐рдЬрд░реЗрдЯреЗрдб рд╡реИрди): рдЖрд╡реЗрджрдХ рдХреЗ рдкрд╛рд╕ рд╡реИрдз рдХрдорд░реНрд╢рд┐рдпрд▓ рдбреНрд░рд╛рдЗрд╡рд┐рдВрдЧ рд▓рд╛рдЗрд╕реЗрдВрд╕ рд╣реЛрдирд╛ рдЪрд╛рд╣рд┐рдП рдЕрдерд╡рд╛ рдпреЛрдЧреНрдп рдЪрд╛рд▓рдХ рдХреА рд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд╛ рд╕реБрдирд┐рд╢реНрдЪрд┐рдд рдХрд░рдиреА рд╣реЛрдЧреАред рд╡рд╛рд╣рди рдХрд╛ рд╣рд┐рдорд╛рдЪрд▓ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдкрд░рд┐рд╡рд╣рди рд╡рд┐рднрд╛рдЧ рдореЗрдВ рдкрдВрдЬреАрдХрд░рдг рдЕрдирд┐рд╡рд╛рд░реНрдп рд╣реЛрдЧрд╛ред

  4. рд╕рдЦреНрдд рдирд┐рдпрдо (7 рд╕рд╛рд▓ рдХрд╛ рд╕рдВрдЪрд╛рд▓рди): рд╕рдмреНрд╕рд┐рдбреА рдХреЗ рдЬрд░рд┐рдП рддреИрдпрд╛рд░ рдкрд░рд┐рд╕рдВрдкрддреНрддрд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ рдХрдо рд╕реЗ рдХрдо 7 рд╡рд░реНрд╖реЛрдВ рддрдХ рдХрд╛рд░реНрдпрд╢реАрд▓ рд░рдЦрдирд╛ рд╣реЛрдЧрд╛ред рд╡рд┐рднрд╛рдЧ рдХреА рдЕрдиреБрдорддрд┐ рдХреЗ рдмрд┐рдирд╛ рдЗрд╕реЗ рдмреЗрдЪрд╛, рд▓реАрдЬ рдкрд░ рджрд┐рдпрд╛ рдпрд╛ рд╣рд╕реНрддрд╛рдВрддрд░рд┐рдд рдирд╣реАрдВ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛ рд╕рдХрддрд╛ред

  5. рдкрд╛рд░рджрд░реНрд╢рд┐рддрд╛: рд╕рдмреНрд╕рд┐рдбреА рдХреА рд░рд╛рд╢рд┐ рдХрд╛ рднреБрдЧрддрд╛рди рдХрд╛рд░реНрдп/рд╕рддреНрдпрд╛рдкрди рдХреЗ рдмрд╛рдж рд╕реАрдзреЗ рдбреАрдмреАрдЯреА (Direct Benefit Transfer) рдХреЗ рдорд╛рдзреНрдпрдо рд╕реЗ рдмреИрдВрдХ рдЦрд╛рддреЛрдВ рдореЗрдВ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ред


ЁЯЧгя╕П “рдмреНрд▓реВ рдЗрдХреЛрдиреЙрдореА рдХреЛ рд╕реБрджреГрдврд╝ рдХрд░рдиреЗ рдХреА рджрд┐рд╢рд╛ рдореЗрдВ рдмрдбрд╝рд╛ рдХрджрдо” тАФ рдореБрдЦреНрдпрдордВрддреНрд░реА

рдореБрдЦреНрдпрдордВрддреНрд░реА рдард╛рдХреБрд░ рд╕реБрдЦрд╡рд┐рдиреНрджреНрд░ рд╕рд┐рдВрд╣ рд╕реБрдХреНрдЦреВ рдиреЗ рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХреА рдЬрд╛рдирдХрд╛рд░реА рджреЗрддреЗ рд╣реБрдП рдХрд╣рд╛:-

“рдпрд╣ рдкрд╣рд▓ рдорддреНрд╕реНрдп рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдХреЗ рдЖрдзреБрдирд┐рдХреАрдХрд░рдг рдФрд░ рд╣рдорд╛рд░реЗ рдордЫрд▓реА рдкрд╛рд▓рдХреЛрдВ рдХреА рдЖрдп рдмрдврд╝рд╛рдиреЗ рдХреЗ рдкреНрд░рддрд┐ рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдХреА рдкреНрд░рддрд┐рдмрджреНрдзрддрд╛ рдХреЛ рджрд░реНрд╢рд╛рддреА рд╣реИред рдкрд░реНрдпрд╛рдкреНрдд рдХреЛрд▓реНрдб рд╕реНрдЯреЛрд░реЗрдЬ рдФрд░ рдХреЛрд▓реНрдб-рдЪреЗрди рдиреЗрдЯрд╡рд░реНрдХ рд╣реЛрдиреЗ рд╕реЗ рдЙрддреНрдкрд╛рджреЛрдВ рдХреА рдмрд░реНрдмрд╛рджреА (Post-harvest Loss) рд░реБрдХреЗрдЧреА рдФрд░ рд╡реИрд▓реНрдпреВ рдПрдбрд┐рд╢рди рдХреЛ рдмрдврд╝рд╛рд╡рд╛ рдорд┐рд▓реЗрдЧрд╛ред рдЗрд╕рд╕реЗ рд╣рдорд╛рд░реЗ рдЙрддреНрдкрд╛рджрдХреЛрдВ рдХреЛ рдЕрдкрдиреА рдЙрдкрдЬ рдХрд╛ рдмреЗрд╣рддрд░ рдмрд╛рдЬрд╛рд░ рдореВрд▓реНрдп рдорд┐рд▓ рд╕рдХреЗрдЧрд╛ред”

тАФ рдард╛рдХреБрд░ рд╕реБрдЦрд╡рд┐рдиреНрджреНрд░ рд╕рд┐рдВрд╣ рд╕реБрдХреНрдЦреВ, рдореБрдЦреНрдпрдордВрддреНрд░реА (рд╣рд┐рдорд╛рдЪрд▓ рдкреНрд░рджреЗрд╢)

рдореБрдЦреНрдпрдордВрддреНрд░реА рдиреЗ рдЕрдзрд┐рдХрд╛рд░рд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ рдирд┐рд░реНрджреЗрд╢ рджрд┐рдП рд╣реИрдВ рдХрд┐ рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХрд╛ рд╕рдордпрдмрджреНрдз рдФрд░ рдкрд╛рд░рджрд░реНрд╢реА рдХрд╛рд░реНрдпрд╛рдиреНрд╡рдпрди рд╕реБрдирд┐рд╢реНрдЪрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдП рддрд╛рдХрд┐ рд░рд╛рдЬреНрдп рдХреЗ рдпреБрд╡рд╛рдУрдВ рдФрд░ рдордЫреБрдЖрд░рд╛ рд╕рдореБрджрд╛рдп рдХреЛ рдЗрд╕рдХрд╛ рдкреНрд░рддреНрдпрдХреНрд╖ рд▓рд╛рдн рдорд┐рд▓ рд╕рдХреЗред

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button